فردایی بهتر با ماشین طیور

  • اهداف

    توسعه فعالیتها و ایجاد تنوع در خدمات و محصولات با اتکا بر توسعه و تقویت مزیتهای رقابتی و بهره مندی از فرصتها از طریق شناسایی نیاز و تامین رضایت حداکثری مشتریان

  • چشم انداز

    انتخاب اول مشتریان ایرانی و کشورهای همجوار کسب جایگاه اول در تامین تجهیزات مرغداری ایران حداقل ۳۰ درصد فروش صادراتی از کل فروش شرکت تا سال ۱۳۹۹

  • درباره‌ی ما

    شرکت ماشین طیور، فعالیت خود را از سال ۱۳۵۸ در زمینه ساخت تجهیزات اتوماتیک مرغداری به منظور کاهش ضریب تبدیل و قیمت تمام شده در تولید گوشت مرغ و تخم مرغ، ایجاد محیطی بهداشتی در پرورش طیور و کاهش تلفات آغاز نمود.

خدمات

محصولات

پروژه‌های انجام شده

اخبار و مقالات

  • چهار روش برای افزایش بهره‌وری طیور

    برای اطمینان از بهره‌وری خوب و بدون نقص طیور، فراهم کردن محیطی عاری از پاتوژن به همراه دستگاه گوارش قوی و سالم از نکات کلیدی حفظ سلامت طیور است. تحقیقات ثابت کرده که اسیدهای ارگانیک نقش مهمی را در این زمینه ایفا می‌کنند. با به‌روز شدن تجهیزات مرغداری، فشار بیشتری بر مرغداران برای دست‌یابی به حداکثر تولید احساس می شود. در این شرایط استرس‌زا آلودگی خوراک، فلور رودۀ نابالغ در جوجه‌های کوچک و نگهداری آنها در دسته‌های متراکم، سلامت جوجه‌ها را تهدید کرده و مانع از افزایش بهره‌وری آنها می‌شود. اسیدهای آلی به عنوان عاملی موثر بر روی بهداشت خوراک طیور و تقویت سلامت روده طیور شناخته شده‌اند. ترکیب اسیدهای آلی با مکمل های خوراکی جزء چهار مکانیسم تأثیرگذار برای حفاظت از خوراک و سلامت روده حیوانات در مرغداری‌ها به‌شمار می رود. این رویکرد به منظور مقابله با چالش‌های پیش‌رو برای دستیابی به افزایش بهره‌وری طیور مطرح شده است.   منع مصرف باکتری اولین مکانیسم لازم الاجرا در این بخش منع مصرف باکتری است . اسیدی فایر‌ها ۱مانند اسیدهای ارگانیک میزان PH خوراک طیور را کم کرده و محیط را برای رشد میکروب‌ها در آب و خوراک طیور ناممکن می‌سازند همچنین تعداد میکروب موجود در خوراک و آب طیور را کاهش داده و متعاقباً میزان میکروب در بدن طیور را کاهش می دهد . ترکیبات انواع مختلفی از اسیدهای ارگانیک اثر هم‌افزایی آنها را افزایش می‌دهد . نتایج آزمایش‌های انجام شده بر روی نمونه‌هایی از خوراک و آب جمع‌آوری شده در عرض چندین سال در آزمایشگاه Selko نشان داده است که اسید فرمیک و اسید استیک نقش موثری در کاهش باکتری سالمونلا و E.Coli ایفا می‌کنند. اسید سوربیک و اسید بنزوئیک کارایی یکسانی داشته اما این اسیدها فقط به صورت محصولات خشک موجودند و در نتیجه قابلیت حل شدن آن‌ها پایین است. اسید پروپیونیک ، اثربخشی کمتری نسبت به E.Coli و سالمونلا داشته ولی در پیشگیری از تشکیل کپک نقش بسزایی دارد. نتایج آزمایشگاهی نشان‌دهنده این است که مخلوط اسید فرمیک و اسید استیک با غلظت کم ۵ / ۰ و ۵ / ۱ کیلوگرم/تن میتواند با باکتری سالمونلا و E.Coli به طور موثرتری مقابله کنند. با اصافه کردن اسیدهای آلی در آب و خوراک، تعداد میکروب‌ها کاهش می‌یابد با این حال برخی میکروب‌ها زنده مانده و توسط حیوان خورده می‌شوند. میزان PH به طور طبیعی در حیوانات تک معده‌ای پایین است و در هنگام تغذیه میزان PH درون معده افزایش یافته و این امر شرایط مطلوبی برای رشد میکروب ایجاد می‌کند. اسیدهای آلی میزان PH معده را در هنگام هضم غذا کاهش داده و به این ترتیب به طور طبیعی با رشد باکتری‌های مضر مقابله می‌کنند. علاوه بر آن، آنزیم‌های تجزیه کننده پروتئین با کاهش میزان PH معده به هضم غذا کمک می‌کنند .   مدیریت میکروبیوتا ( Microbiota2 ) دومین عامل برای افزایش بهره وری طیور و سلامت آن مدیریت صحیح میکروبیوتا است . تراکم و تنوع میکروبهای روده از ابتدای دستگاه گوارش به سمت انتهای آن افزایش پیدا می‌کند. باکتری های گرم-مثبت اغلب در قسمت اولیه روده‌ی طیور وجود دارند. دیواره سلولی باکتری‌های گرم مثبت یک لایهpeptidoglycan پیتیدوگلیکان۳ ضخیم‌تر در مقایسه با باکتری‌های گرم منفی دارد و این موضوع سبب شده که این نوع باکتری‌ها مقاومت بیشتری نسبت به اسید داشته باشند. اسیدهای چرب ترانس پایین (MCFA) با بی‌ثبات کردن لایه پپتیدوگلیکان باکتری‌های گرم مثبت ،نفوذپذیری مولکول اسیدهای ارگانیک را بالا می‌برد. اگر اسیدهای چرب ترانس پایین با اسیدهای ارگانیک ترکیب شوند، طیف فعالیت آن‌ها گسترش پیدا کرده و به حفظ  تعادل میکروبی کمک می کنند . اسیدهای چرب ترانس پایین به راحتی توسط دستگاه گوارش هضم و جذب می‌شوند . همانطور که گفته شد چگالی و تنوع انواع میکروبیوتا در انتهای روده بیشتر بوده پس باید به نوعی به برقراری تعادل میکروبی در روده کمک شود. اسیدهای چرب ترانس پایین در بخش‌های انتهایی روده کوچک شکسته می‌شوند و همین امر به حفظ تعادل میکروبیوتا کمک می‌کند .   متعادل سازی اسیدها مخلوط اسیدهای آلی که به صورت مکمل خوراک طیور استفاده می شوند در مقایسه با اسیدهای غیر بافر ۴در مقابل تغییرات PH از حساسیت کمتری برخوردار هستند. این ترکیبات اسیدی با PH ثابت با خاصیت خورندگی پایین برای مصرف کننده ایمن‌تر است. تحقیقات نشان داده که PH محلول بافر آلومنیوم پایین‌تر بوده و در مقایسه با سدیم و یا کلسیم از ثبات بیشتری برخوردار است و همین امر این موضوع که آلومنیوم یک عامل بافری بسیار موثر است را اثبات می‌کند. در طی فرآیند تولید فرمت آمونیوم، واکنش شیمیایی اسید فرمیک و آمونیوم دمای بسیار بالایی را تولید کرده و همین امر باعث تولید فرم‌آمید سمی می‌شود. کارخانه تولید مکمل خوراک طیور Selko برای کنترل دما حین انجام واکنش از رآکتور استفاده می‌کند و به این ترتیب متعادل سازی اسید‌ها در محیط ایمن و کارآمدتری صورت می‌گیرد . عامل بافر آمینیومی بر روی سیستم گوارشی تاثیر می‌گذارد . از آنجاییکه ثابت تعادل (ثابت تفکیک اسیدی ) نمک‌های آلومنیومی نسبتا بالاست(۲۵ / ۹ ) آنها در منطقه باPH پایین دستگاه گوارش دست نخورده باقی مانده و توسط آنزیم‌های لوزالمعده خنثی نمی‌شوند ولی در منطقه با PHبالای دستگاه گوارش تفکیک می شوند . خاصیت چسبندگی سالمونلا به مخاط روده، اولین مرحله تکثیر این باکتری بوده پس برای مهار این باکتری باید از چسبیدن این باکتری جلوگیری کرد. عصاره‌های گیاهی نیز وجود دارند که برای بر هم زدن مکانیزم چسبندگی سالمونلا به دیواره روده استفاده شده و این گونه فلور روده حیوانات حفظ می‌شود .   حفظ پرزهای روده ای سومین عامل برای افزایش بهره وری طیور ،عملکرد مطلوب پرزهای روده ای بوده و این بهبود عملکرد برای حفظ سلامت حیوان لازم و ضروری است. اختلالات روده ای باعث می شود که جذب مواد مغذی توسط حیوان کاهش پیدا کرده و حیوان در مواجهه با عوامل بیماری زا و سموم ، ایمنی لازم را نداشته باشد. این امر سبب می شود که اسید و یا استر ۵ اسیدهای چرب در فضای کوچک روده آزاد شوند. تحقیقات نشان داد که مکمل‌های خوراک جوجه‌های گوشتی با عملکرد مناسبی که از خود نشان می‌دهند سلامت اثنی عشر را تضمین می‌کنند .   سیستم دفاعی نیرومند مکانیزم چهارم مورد بحث ، وجود میزان ثابتی از میکروبیوتا درون روده است. وجود روده ای با دیوارۀ سالم و سیستم دفاعی قوی نقش مهمی را در مقابله با انواع پاتوژن‌ها ایفا می کنند . گیاهان خاصی نیز به منظور مهار چسبندگی ویروس سالمونلا و با توجه به تاثیر مثبت آن بر روی سیستم ایمنی روده حیوان مورد استفاده قرار می‌گیرند. تحقیقات ثابت کرده که مصرف این گیاهان‌، تولید پادتن ها در بدن جوجه‌ها را افزایش داده و باعث از بین رفتن باکتری سالمونلا نیز می گردد. در آخر، برای افزایش بهره‌وری طیور، حفظ سلامت وضعیت روده ای فراتر از مدیریت بهداشت خوراک به شمار می‌رود. بعد از اینکه امنیت غذایی طیور تامین شد مسائل مختلفی در افزایش بازدهی خوراک مطرح می‌شود. شرکت Selko تاثیر اسیدهای ارگانیک و مکمل‌های خوراک را بر روی سلامت روده طیور در محصولات خود بررسی کرد و نتایج بررسی‌ها از افزایش بهره‌وری طیور حکایت داشت.   ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- ۱ اسیدی فایرهای خوراکی: اسیدهایی هستند که موجب پایین آمدن pH خوراک، معده و سیتوپلاسم میکروبی شده و بدین ترتیب رشد عوامل بیماری زا را در فلور میکروبی روده مهار می‌کنند. خاصیت ضد‌‌میکروبی یون‌های اسیدهای آلی در کنترل باکتری های بخش فوقانی روده اثرات مفیدی به جا می‌گذارند . ۲: میکروبیوتا: فلور روده، مجموعه ای از گونه‌های میکروارگانیسم که در ارگان های مختلف با محیط خارج از بدن ارتباط دارند . ۳ : پتیدوگلیکان، همچنین بنام مورئین یا موکوپپتید شناخته می‌شود، پلیمری متشکل از قندها و آمینو اسیدها می‌باشد که تشکیل دهنده دیواره سلولی باکتری‌ها است. پپتیدوگلیکان حاوی یک قند منحصربه‌فرد به نام مورامیک اسید است که در هیچ‌جای دیگر در طبیعت یافت نمی‌شود. پتیدوگلیکان در استحکام ساختاری دیواره باکتری و همچنین مقابله با فشار اسمزی سیتوپلاسم نقش دارد ۴ : محلول بافر: Buffer solution یک محلول است که از یک اسید ضعیف و نمک آن یا یک باز ضعیف و نمک آن ساخته می شود. محلول های بافر توانایی حفظ pH محلول را حتی در صورت افزودن اندکی باز یا اسید را دارند . ۵ : استر: نوعی نمک آلی که از واکنش الکل یا قلیا و یک اسید آلی بدست می‌آید .     منبع: مجله ITP

  • اهمیت وزن جوجه های هفت روزه

    برای آن که بتوان به پتانسیل کامل جوجه های گوشتی دست یافت، باید وزن آن ها در روز هفتم به حد مطلوب رسیده باشد. همان طور که تجربه ی کار با جوجه گوشتی Cobb500 نشان می دهد، چهارده روز آغازین عملیات جوجه کشی (مرحله brooding)، دوره ای حیاتی برای دستیابی به نتایج مطلوب محسوب می شود. وزن مطلوب جوجه در روز هفتم، موجب بهبود عوامل مربوط به عملکرد مانند وزن نهایی، تبدیل تغذیه و پایین نگه داشتن میزان مرگ و میر خواهد شد. در سال های اخیر، تاکید بر اهمیت هفت روز آغازین حیات جوجه بیشتر شده است. در این هفت روز، ۸۰% از انرژی صرف رشد و تنها ۲۰% آن صرف نگهداری می شود. این موضوع نشان می دهد که این دوره در حیات جوجه تا چه اندازه از اهمیت برخوردار است. بنابر راهنمایی های مدیریتی مدرن جوجه گوشتی، وزن پرندگان در این هفت روز ۴٫۲۵ برابر افزایش می یابد و از تقریباً ۴۰ گرم به ۱۸۰ گرم می رسد. وزن روز هفتم جوجه گوشتیCobb500 در مقایسه با وزن اولیه (هنگامی که جوجه از تخم خارج می شود) در طی ۲۰ سال اخیر، بیش از ۳۰۰% رشد داشته است. انجام اقدامات مناسب برای رساندن وزن جوجه به وزن مطلوب روز هفتم، بلوغ تغذیه ای او را بهبود خواهد بخشید و منجر به تسریع رشد سیستم گوارش خواهد شد. به علاوه رشد ماهیچه ها و اثرات متابولیک در طولانی مدت نیز بهتر می شوند. از طرف دیگر سیستم ایمنی بدن جوجه ی کوچک مقاوم تر می شود. در نتیجه می توان گفت که عملکرد نهایی به وضعیت ایده آل نزدیک تر می شود. مقایسه ی استاندارد های عملکردی Cobb500 از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۲، نشان می دهد که وزن روز هفتم تولد ۸ درصد افزایش داشته و بر انجام اصلاحات ژنتیکی رشد در این سن تاکید شده است. وزن روز هفتم: مقیاسی برای سنجش از پارامترهای گوناگونی می توان برای تعیین کیفیت جوجه در روزهای نخست پس از تولد استفاده کرد. وزن، میزان رشد، دمای بدن، زیست پذیری و مرگ و میر و غیره از جمله ی این پارامترها هستند. پارامترهای مقایسه ای باید واقعی، عینی، آسان در اجرا، تکرار پذیر و ارزان باشند. اندازه گیری وزن جوجه در روز هفتم، یک روش مفید و قابل قبول برای ارزیابی شیوه ی مدیریتی و کیفیت جوجه است. وزن روز هفتم، تاثیر بسزایی روی مهم ترین عوامل مانند عملکرد، راندمان و ترکیب بدن جوجه دارد. معمولاً تعداد مرگ و میرها در روز سوم و چهارم به دلیل جذب کیسه زرده دور تا دور جنین در روده ی جوجه بسیار زیاد است. اگر تغذیه و خوراندن آب در این زمان مناسب نباشد، در روزهای بعد بر میزان مرگ و میرها افزوده خواهد شد. در این صورت گله ای خواهیم داشت که یکدست نیست و تعداد جوجه های کوچک در آن بسیار زیاد است. میانگین بیشتر وزن روز هفتم، از تعداد پرندگان کوچکی که به هر دلیلی از خوردن سر باز می زنند خواهد کاست. اما رشد سریع اولیه یک نگرانی به همراه خواهد داشت و آن به خطر افزایش مرگ و میر ناشی از اختلالات متابولیک مانند آسیت و سندروم های مرگ ناگهانی مربوط می شود. بررسی یک مطالعه ی عملی برای تایید و اثبات اهمیت رشد زود هنگام در جوجه ها، داده های میدانی به دست آمده از گله های جوجه کشی شده Cobb500 در منطقه ی آفریقا و اروپا جمع آوری شد. مطالعات انجام شده در منطقه ی اروپای غربی نشان می دهند که بهبود وزنی یک گرم در ۷ روز با افزایش ۶ گرم در ۳۷ روز مطابق است. اطلاعات جمع آوری شده این موضوع را به اثبات می رسانند که وزن مطلوب جوجه در روز هفتم تاثیر مثبتی بر وزن نهایی پرنده دارد. هم چنین وزن بالای ۱۸۰ گرم در روز هفتم، شرایط ایده آل تری به همراه خواهد داشت. به علاوه نتایج حاکی از آن است که شما می توانید وزن نهایی را هنگامی که وزن روز هفتم از ۱۶۰ به ۱۸۰ گرم افزایش پیدا می کند، تا ۸۰ الی ۹۰ گرم بالا برید. این در حالی است که با بررسی اطلاعات به دست آمده می توان به رابطه ی مثبت میان وزن بیشتر روز هفتم و کاهش میزان مرگ و میرها پی برد. بدین ترتیب با کنترل وزن جوجه در روز هفتم، می توان بازده اقتصادی را بهبود بخشید و از میزان تلفات کاست. سود اقتصادی وزن ۱۸۰ گرمی در روز هفتم پس از تولد جوجه در مقایسه با وزن ۱۷۰ گرمی به دلیل صرفه جویی ۵ درصدی در هزینه ی خوراک، قابل توجه خواهد بود.   چگونه می توان وزن روز هفتم را افزایش داد؟ وزن بالای ۱۸۰ گرم در روز هفتم، موجب بهبود وزن نهایی جوجه می شود. برای این منظور، اقدامات بسیاری می توان در زمینه ی تغذیه و مدیریت انجام داد تا به هدف نهایی یعنی افزایش وزن رسید. اقدامات تغذیه ای برنامه های تغذیه ای مختلفی برای افزایش وزن جوجه ی تازه متولد شده وجود دارد. اما به طور کلی خوراک جوجه باید حاوی مواد زیر باشد: ۱- مواد خام قابل هضم، چون هنوز سیستم آنزیمی جوجه کامل نشده است. ۲- مواد مغذی کاملاً بهداشتی چون هنوز سیستم ایمنی جوجه به رشد کامل نرسیده است. ۳- مواد با ارزش غذایی بالا اقدامات مدیریتی برای ارتقای عملکرد جوجه گوشتی تازه متول شده، رعایت ۵ اصل زیر لازم و ضروری است: ۱- کنترل دما، رطوبت و میزان غلظت دی اکسید کربن ۲- رعایت اصول تغذیه ی مناسب و به هنگام ۳- کنترل میزان مصرف مواد خوراکی ۴- بررسی دقیق وضعیت تغذیه پس از روز چهارم ۵- تلاش برای بالا بردن وزن جوجه های کوچک با دادن خوراک لازم تا قبل از روز هفتم     منبع: ITP

  • ارزیابی انحصار، رقابت و تمرکز در بازار گوشت مرغ و تخم مرغ در ایران

    مقدمه صنعت مرغداری دومین صنعت بعد از صنعت نفت کشور است. با وجود گستردگی واحـدهای تولید و اهمیت آن در سبد غذایی مردم، این صنعت در کشور ما با مسـایل و مشـکلات فراوانـی از جمله هزینه بالای به سبب پایینبودن ضریب تبدیل دان به گوشت مرغ، بالا بـودن دوره پـرورش و ، فقدان واحد در زنجیره تولید تا مصرف و پایینبودن مصرف ۱ مدیریت در نتیجه بالا رفتن وزن مرغ سرانه گوشتمرغ و تخممرغروبرو است. در صورتیکـه توجـه جـدی بـه حـل ایـن مسـایل نشـود چشمانداز آتی آن چندان مطلوب نخواهد بود. نوسانات قیمت گوشتمرغ و تخممرغ و نهادههای آنها از دیگر چالشهای اساسی این صنعت است که هر ساله موجب عدم تعادل در بازار میگردد و چـارهجـویی بـرای کـاهش ایـن نوسـانات یکی از دلنگرانیهای دولت است. این نوسانات میتواند تابعی از عوامل عرضه از جملـه تغییـرات قیمت عوامل تولید، تقاضای مصرفکنندگان و ... باشد، اما عوامل دیگـری همچـون نـوع سـ اختار بازار – انحصار و رقابتی بودن نوع بازار- نیز بر این نوسانات میتواند تاثیرگذار باشـد. ایـن امـر در بازار محصولاتی همچون گوشت مرغ و تخم مرغ میتواند مشهود باشد و این احتمـال وجـود دارد که در بعضی از مواقع بهدلیل وجود شرایط انحصاری در این بازار، نابسامانیهایی در قیمتو مقدار عرضه محصولات به وجود آید. از این رو با وجود تلاشهایی که دولت بـرای تنظـیم بـازار آن دو برداشته، ولیکن دولت هنوز به موفقیتقطعـی کامـل در تنظـیم بـازار آن محصـولات دسـت نیافتـه است. بنابراین سوالی که مطرح می شود که سـاختار عرضـه و توزیـع ایـن محصـو لات چـه میـزان در نابسامانیهای بازار تاثیر دارد؟ و تغییرات قیمت تا چه میزان ناشی از ساختار بـازار ایـن محصـولات است؟ از این رو و به دلیل مشکلات فوق مسئله بررسی ساختار بازار کالاهایی همچون گوشتمرغ و تخممرغ از اهمیت ویژهای برخوردار است. چارچوب نظری و روششناسی ساختار بازار ساختار بازار به معنای شکل و چگونگی یک ساختمان و یا ترتیب قرار گرفتن اجـزای مختلـف یک کل میباشد. اساساً ساختار هر پدیده مرکب، الگویی است که بـر اسـاس آن اجـزای متشـکله جهت رسیدن به یک هدف معین سازماندهی میشوند. ساختار بازار معرف خصوصـیات سـازمانی بازار است و به کمک این خصوصیات میتوان رابطه اجـزای بـازار را مشـخص نمـود از جملـه بـه رابطـه بـین فروشـندگان (تولیدکننـدگان) بـا یکـدیگر، رابطـه خریـداران بـا یکـدیگرو نیـز رابطـه خریدارانو فروشندگان در بازار و نهایتاً رابطه بین فروشندگان فعال در بـازار و فروشـندگان بـالقوه اشاره کرد. ساختار بازار در واقع آن دسته از خصوصیات سازمانی بازار است که با شناسایی آنها میتـوان ماهیت قیمتگذاری و رقابت در بازار را مشخص کرد. یکی از جنبههای مهم ساختار بازار تمرکـز میباشد. با استفاده از مفهوم تمرکزمیتوان اندازه رقابت و انحصار را در بازارهای انفرادی و یـا در کل اقتصاد مورد بررسی قرار داد. تمرکز چگونگی و نحوه تقسیم بازار بـین بنگـاههـای مختلـف را نشان میدهد. بنابراین در اندازهگیری تمرکز، اندازه نسبی بنگاهها مورد استفاده قرار مـیگیـرد. هـر چه بازار ناعادلانهتربین بنگاهها توزیع شود تمرکزبیشترو در صورت ثابت بودن تمامی شرایط هـر چه تعداد بنگاهها بیشـتر باشـد درجـه تمرکـز کمتـر خواهـد بـود . در واقـع انـدازه تمرکـز، ارتبـاط معکوسی با تعداد بنگاهها و ارتباط مستقیم با توزیع نابرابر سهم بنگاهها در بازار دارد. ساختار هزینه گوشتمرغ و تخممرغ هزینه تمام شده گوشتمرغ و تخممرغ در کشورهای مختلف بسته به فنآوری تولیـد، شـرایط اقلیمی، هزینه دان و مدیریت تولید متفاوت است. در بین کشورهای عمـده تولیدکننـده، برزیـل بـه دلیل دسترسی ارزان به دانمرغ و برخورداری از فنآوری بالا از هزینه پایینتـرتولیـد و بـه تبـع آن قیمت تمام شدهپایینتربرخوردار است. در جدول (۱) هزینه تولید هر کیلوگرم گوشتمرغ در چند کشور در دوره ۱۹۹۴-۲۰۰۳ آمده است. هر اندازه که ضریب تبدیل دان به تولید گوشت بالاتر باشد، هزینه تولید نیز بیشتر میشـود و تلاش برای کاهش این ضریب میتواند تاثیر معنیداری در کاهش هزینههـای تولیـد داشـته باشـد . مقایسه هزینه تولید کشورهای منتخب نشان میدهد که هزینه تولیـد در کشـورهای چـین و برزیـل ایینتراز سایر کشورهای عمده تولیدکننده است . هزینه تولید هر کیلوگرم گوشتمرغ در چینو برزیل از ۰/۹۳ و ۱/۲ دلار در سال ۱۹۹۴ به ۰/۸۳ و ۰/۴۷ دلار در سال ۲۰۰۲ کـاهش یافتـه اسـت. هزینه تمام شده هر کیلوگرم گوشـتمـرغ در ایـران از ۱/۶۱ دلار در سـال ۱۹۹۴ بـه ۱/۵۲ دلار در سال ۲۰۰۳ کاهش یافته است که در مقایسه با کشورهای عمده تولیدکننده رقم بالایی است. به لحاظ هزینه تمام شده تخممرغ وضـعیت ایـران در مقایسـه بـا کشـورهای عمـده تولیدکننـده مناسبتر از گوشتمرغ است. پایین بودن هزینه تولید انگیزهای بـرای رقابـت بـا کشـورهای عمـده تولیدکننده شده است و این امر بازارهای هدف صادراتی را برای کشور در بردارد. به لحاظ هزینـه تمام شده تخممرغ در بازار جهانی، کشورهای برزیل و چین در سال ۲۰۰۳ با ۰/۵۲ و ۰/۷۷ دلار به ازای هر کیلوگرم دارای کمترین هزینه تولید میباشند. هزینه تمام شده تخم مرغ در ایران هر چنـد بیشتر از کشورهای عمده تولیدکننده است، ولی در مقایسه با هزینه تمام شده گوشتمـرغ بـه طـور نسبی پایینتراست. قیمتگذاری گوشتمرغ و تخممرغ در ایران و نوسان قیمت نهادههای آن قیمت داخلی هرکیلوگرم گوشتمرغ با رشد سالانه ۲۵/۳ درصد از ۶۸۵ ریال در سال ۱۳۶۹ به ۱۶۰۵۴ ریال در سال ۱۳۸۴ افزایش نشان میدهد. ایـن در حـالی اسـت کـه قیمـت جهـانی واردات گوشتمرغ طی ایـن دوره بـا رونـد نزولـی (سـالانه ۱/۴ درصـد کـاهش) از ۱/۸ دلار بـه ازای هـر کیلوگرم به ۱/۵ دلار به ازای هرکیلوگرم کاهش یافته است. مقایسـه قیمـتهـای داخلـیو جهـانی گوشتمرغ (قیمتخارجی براساس نرخ ارز آزاد به پول رسمی تبدیل شده است) بیانگرآن اسـت که تا سال ۱۳۷۸ قیمت داخلی همواره کمتـراز قیمـت جهـانی بـوده اسـت. از سـال ۱۳۷۸ تـا ۱۳۸۳ قیمتداخلی همواره بیشتراز قیمت جهانی است. بررسی قیمتهای ماهانه خردهفروشی گوشتمرغ در دوره ۱۳۸۰-۸۴ نشان میدهد که بیشترین رشد قیمت در ماههای آغازین سال (فصل بهار) است. پس از آن در سه ماهه تابستان روند افـزایش رشد قیمتها کاهنده بوده است. در سه ماهه پاییز دوباره سیرصعودی رشد قیمتها آغاز (در مهرو آبان به بیشترین میزان میرسد) و از اواخرپاییزدوباره شاهد روند کاهش رشد قیمتهـا بـوده و در سه ماهه زمستان قیمتهای خردهفروشی کمترین رشد را دارد. قیمت داخلی تخممرغ با رشد ۱۹/۸ درصد از ۵۱۰ ریال در سال ۱۳۶۹ بـه ۷۷۴۳ ریـال بـه ازای هر کیلوگرم در سال ۱۳۸۴ رسـیده اسـت. ایـن در حـالی اسـت کـه قیمـت جهـانی از ثبـات نسـبی برخوردار بودهو تنها ۰/۱۸ درصد رشد داشته اسـت (از ۱/۲۷ بـه ۱/۳ دلار بـه ازای هـر کیلـوگرم). مقایسه قیمتهای داخلیو جهانی تخممرغ نشان میدهد که طی این دوره، قیمـت داخلـی کمتـراز قیمت جهانی بوده و نشان از عدم حمایت دولت از تولیدکننـده و حمایـت از مصـرفکننـده دارد. بررسی درصد رشد قیمت ماهانه خردهفروشی تخممـرغ در دوره ۱۳۸۰-۸۴ نشـان مـیدهـد کـه در ماههای آغازین سال رشد قیمتها بالا بوده و بهتدریج در ماههای بعد بویژه در فصل تابستان رو بـه کاهش بوده است. مقایسه قیمتهـای خـردهفروشـی گوشـتمـرغ و تخـممـرغ در دوره ۱۳۸۰-۸۴ بیانگر آن است که طی دوره ۱۳۸۰-۸۴ و در ماههای مختلف سال، روند رشد قیمتتخممرغ بیشتر از گوشتمرغ بوده است و همچنـین درصـد رشـد قیمـت خـردهفروشـی گوشـتمـرغ در مـاههـای مختلف دوره ۱۳۸۰-۸۴ به صورت سینوسی تغییر کرده است و نوسانات رشـد قیمـتگوشـتمـرغ بیشتراز تخممرغ میباشد (نمودار۲). ۱ قیمت دان مرغ گوشتی در دوره ۱۳۸۰-۸۴، با رشد متوسط سالانه ۱۲ درصد از ۱۶۰۱ ریال بـه ۲۴۸۲ ریال رسیده است. همچنین قیمت دانمرغ تخـمگـذار در مـاههـا و سـالهـای مختلـف نشـان میدهد که قیمت هر کیلوگرم دان مرغ با رشد ۱۸ درصـد از ۲۵۵۸ ریـال در سـال ۱۳۸۰ بـه ۴۹۵۷ ریال در سال ۱۳۸۴ رسیده است. از سوی دیگر بررسی قیمت دان مرغ در ماههای مختلف سالهای دوره نشان میدهد که به جز سال ۱۳۸۴ در بقیه سالها از رشد مثبت برخوردار بوده اسـت. بررسـی قیمت دانمرغ در ماههای مختلف طی دوره ۱۳۸۰-۸۴ نشان میدهد که بیشترین رشد قیمت مربوط به فصل بهار است. بررسی همبستگی قیمت دان و قیمـت گوشـتمـرغ و تخـممـرغ بیـانگر وجـود . ۲ همبستگی بالا بین آنها است قیمت هر قطعه جوجه یکروزه گوشتیبا رشد متوسط سالانه ۱۰ درصد از ۲۰۰۲ ریال در سال ۱۳۸۰ به ۲۹۳۲ ریال در سـال ۱۳۸۴ رسـیده اسـت. تغییـرات قیمـت جوجـه یـک روزه در مـاههـا و سالهای مختلف نشان میدهد که بیشترین رشد قیمت جوجه یکروزه در سه ماهه اول سال (فصل بهار) بوده است و کمترین رشد قیمت در تابستان اتفاق افتاده است. در پایان تابسـتان دوبـاره رشـد قیمت جوجه یکروزه آغاز شده و در آبان به بیشترین میزان خود رسیده است. طی ماههای بعد هر سال روند قیمت جوجه یکروزه منفی بوده است. همچنین، مطالعه روند قیمـت جوجـه یـکروزه تخمگذار در ماههای مختلف نشان میدهد که قیمـت هـرقطعـه جوجـه یـک روزه در ایـن دوره از ۱۷۷۴ ریال با ۱۱/۵۷ درصد رشد به ۲۴۸۲ ریال افزایش یافتهاست. بررسی روند قیمت ماهانه جوجه یکروزه تخمگذار طی دوره۱۳۸۰-۸۴ بیانگر آن است که بیشترین رشد قیمـت مربـوط بـه اواخـر تابستان و پاییز و کمترین رشد قیمت جوجه یکروزه مربوط به فصل بهار است. قیمت جوجه یک . ۱ روزه نیزبا قیمت تخممرغ و گوشتمرغ دارای همبستگی بالایی میباشد سیاستهای مرتبط با تنظیم بازار گوشتمرغ و تخم مرغ قیمتگذاری گوشتمرغ و تخممرغ، از سالهای ۱۳۵۸-۵۹ در دستور کار دولت قرار گرفـت و قیمت این دو در سطح معینی تثبیت شـد. بـدین ترتیـب کـه دولـت بـا تحویـل جوجـه یـک روزه گوشتی و تخمگذار و سایر نهادههای مصرفی با قیمت دولتـی سـعی در تشـویق تولیدکننـدگان بـه پیروی از نرخهای تعیین شده نمود و برای کنترل و نظارت برامرتولید و توزیع ایـن دو کـالا سـتاد هماهنگیتولید و توزیع آن در وزارت بازرگانی ایجاد شد. هر چنـد طـی سـالهـای مختلـف تغییـرات جزئـی در قیمـتهـای مصـوب بوجـود آمـد، ولـی سیاستتثبیت قیمت تا اوایل سال ۱۳۷۰ ادامه پیدا کرد. طی این سالهـا نهـادههـای اصـلی پـرورش طیور توسط دستگاههای مربوطه تهیه و در قبال اخذ تعهداتی مبنی بر تحویل گوشت طبق ضوابطی خاص، در بین مرغداران توزیع میشد. البته نظارت ومراقبت برانجـام تعهـدات و رعایـت ضـوابط تعیین شده دولتی توسط تولیدکنندگان کاری بسیار مشکل بود، به طوری که درصدی از مرغهـای تولیدی به صورت قاچاق و خارج از چارچوبهای تعیین شده و با نرخهای بالاتر، در بازار آزاد به فروش میرسید. علاوه بر این به دلیل نبود امکان تامین جوجه یکروزه گوشتی و تخمگذار و نیـز محدودیتهای ناشی از تامین دانمرغ، دارو و واکسن، به مرغداریهای تخمگذار اجـازه داده شـد که دوره زمانی تولید خود را افزایش دهند و تولید مازاد برتعهد را در بازار آزاد به فـروش رسـانند .(Bostaki. M & Sadeghi. H., 2002) این وضعیت تثبیت قیمتها، تا سال ۱۳۶۹ تداوم یافت. از اوایل سال ۱۳۷۰ سیاست آزادسـازی گوشتمرغ و تخممرغ در شورای اقتصاد به تصویب رسید و کمیتـهای متشـکل از بانـک مرکـزی، شرکت گسترش خـدمات بازرگـانی، سـازمان حمایـت مصـرف کننـده و تولیدکننـده بـا مسـئولیت وزارت جهاد سازندگی مسئول تدوین آییننامهای در این زمینه شد. بر اسـاس ایـن آیـین نامـه، ارز مورد نیاز صنعت مرغداری ابتدا از ارز دولتـی بـه رقـابتی و در مرحلـه بعـد بـه تـدریج بـه شـناور و صادراتی تبدیل شد. این وضعیت تا سال ۱۳۷۷ ادامه یافـت. در سـال ۱۳۷۷ سیاسـت آزادسـازی بـا ارائه طرحی تحت عنوان «ساماندهی صنعت طیور» با هدف شفافسازی وضعیت تولید، ظرفیـتهـا و هزینههای تولید و واقعیشدن قیمتها وارد مرحلـهای تـازه شـد. بـر اسـاس ایـن طـرح، نـرخ ارز موردنیاز صنعت طیور به نرخ ارز واریزنامهای تغییر یافت (Bostaki. M & Sadeghi. H., 2002). آزادسازی در صنعت طیور، تغییرات زیادی در قیمت نهادههای مصرفی صـنعت طیـور (مـرغ و تخممـرغ) ایجـاد نمـود، بـه طـوری کـه قیمـت دولتـی نهـاده هـای اصـلی مـورد اسـتفاده در تولیـد گوشتمرغ و تخممرغ (ذرت، کنجاله، سویا و پودر ماهی) که تا اوایل سال ۱۳۷۰ تقریباً ثابت بود؛ در بعضی از موارد به بیش از ۳ برابر افزایش یافت. با افزایش قیمت نهادهها، قیمت گوشتمرغ نیـز در بازار آزاد تقریباً سه برابر افزایش پیدا کرد (از ۶۸۵ ریال به ازای هر کیلوگرم در سـال ۱۳۶۹ بـه ۱۹۸۲ ریال به ازای هر کیلوگرم در سال ۱۳۷۱ رسـید). ایـن تغییـرات در دوره ۱۳۷۰-۷۸ شـدیدتر بود. بنابراین آزادسازی واردات نهادهها به قیمت واریزنامهای باعث افزایش شـدید قیمـت نهـادههـا شد، به طوری که قیمت دولتی هر کیلوگرم ذرت از ۳۸ ریال در سال ۱۳۶۹ به ۱۲۳۵ ریال در سـال ۱۳۷۸ افزایش یافت (نرخ آزاد از ۱۲۸ به ۱۲۹۱ ریال رسید). قیمت دولتی کنجاله سویا نیـز از ۳۸/۵ ریال به ۱۶۱۷ ریال افزایش پیدا کرد (قیمت آزاد آن نیزاز ۴۱۵ ریـال بـه ۱۷۸۰ ریـال تغییـر کـرد). افزایش قیمت پودر ماهی از دو نهاده دیگرنیز شدیدتربود و قیمت دولتی هر واحد آن از ۶۸ ریـال در سال ۱۳۶۹ به ۴۴۳۲ ریال در سال ۱۳۷۸ افزایش یافـت (قیمـت آزاد نیـز از ۸۰۰ ریـال بـه ۵۱۳۴ ریال افزایش پیدا کرد). از سوی دیگربا انجام آزادسازی دامنه فعالیت بخش خصوصی در واردات نهادهها نیز افزایش یافت و سهم دولت از واردات ذرت، کنجاله سویا و پودر مـاهی از ۱۰۰ درصـد در سال ۱۳۷۱ به صفردر سال ۱۳۸۳رسیده است. دولت برای تنظیم بازار گوشتمرغ و تخممـرغ سیاسـتهـای متنـوعی را بکـار گرفـت کـه در مجموع میتوان در ۵ حوزه شامل سیاست وارداتی، انحصار دولتیو مداخلات آن، سیاست قیمتی، پرداخت یارانه به نهادههای تولید و سیاست صادراتی خلاصه کرد: ۱) واردات گوشتمرغ و گاهاً تخممرغ سادهترین راه جبران کمبـود در بـازار داخلـی بـود کـه دولت برای تنظیم بازار این محصول در شرایطی اقدام کرده است. ۲) انحصار خریـد و توزیـع کالاهـای اساسـی در اختیـار دولـت بـوده اسـت . در مـورد واردات نهادههای مورد نیاز صنعت طیور تا سال ۱۳۷۶ در انحصار دولت بوده است. در بازار گوشتمـرغ و تخممرغ در بعضی از سالها خرید توافقی نیزانجام شده است. ۳) کنترل قیمت و سیاست تعیین قیمت کف و سقف یکی از سیاستهای مهم دولـت در زمینـه تنظیم بازار گوشتمرغ و تخممرغ بوده است. ۴) پرداخت یارانه به نهادههای تولید از دیگر سیاستهای دولت است که برای تنظیم بازار ایـن دو محصول استفاده میشود. این سیاست در نهادههای تولید به صورت پرداخت یارانه به دان مـرغ، کنجالهسویا و ... اعمال میشود. ۵) در بعضی از سالها که کشور با مازاد مقطعی تولید گوشـتمـرغ و بـویژه تخـممـرغ مواجـه بوده، بـرای جلـوگیری از کـاهش قیمـت هـا اقـدام بـه صـادرات تولیـد مـازاد بـر نیـاز داخ لـی ایـن محصولات نموده است. چالشهای صنعت مرغداری الف- بالا بودن هزینه تولید: بررسیها نشان میدهد که کشورهای تولیدکننـده و صـادرکنندۀ عمده گوشتمرغ- برزیل و آمریکا و سپس چین و تایلند - دارای کمتـرین هزینـه تولیـد هسـتند. واردکنندگان عمدهی گوشتمرغ- روسیه، عربستان و ژاپـن- بـالاترین سـطح هزینـههـا را دارنـد. عوامل مهم و اثرگذار بر هزینه تولید، عبارت از فنآوری تولید، ظرفیتهای تولید و دسترسـی بـه نهادهها است. به طوری که تراکم جوجهریزی و در نتیجه میزان تولید در کشورهای مختلف بسیار متفاوت است و از عواملی ماننـد تجهیـزات موجـود، شـرایط آب وهـوایی و متوسـط وزن نهـایی جوجهها اثر میپذیرد. ۲- بالا بودن دوره پرورش: با توجه به خواست بـازار و سـلیقه مصـرفکننـدگان، وزن نهـایی جوجه (مرغ) متفاوت است و دوره پرورش در دنیا از ۴۱ روز تا ۶۴ روز متفاوت است. این مسـأله بدون شک بر هزینههای تولید و میزان تولید نیز اثر میگذارد. بررسیها نشان میدهد که سـنگین ترین مرغها در ژاپن با متوسط وزن ۲/۹ کیلوگرم پرورش مییابند. چنانچه از این جدول برمیآید وزن متوسط لاشه مرغ در جهان ۱/۳۸ کیلوگرم است. وزن لاشه در کشور برزیل به عنوان یکـی از تولیدکنندگان عمده گوشتمرغ ۱/۵۴ کیلوگرم است. وزن لاشـه در ایـران در مقایسـه بـا متوسـط جهـانی بـالاتراسـت. بـالا بـودن وزن لاشـه بـه دوران نگهـداری و پـرورش آن برمـیگـردد. طبـق اســتانداردهای جهــانی حــداکثردوران پــرورش مــرغ گوشــتی ۴۵ روز و وزن آن حــداکثریــک کیلوگرم گوشت آماده طبخ بدون چربی است، ولی تولیدکنندگان مـرغ گوشـتی در ایـران دوران پرورش را گاهی ۶۰ تـا ۷۰ روز افـزایش مـیدهنـد. در ایـن حالـت ضـمن افـزایش وزن مـرغ تـا ۲ کیلوگرم و حتی بیشتر، مرغ چربیدار با پوست ضخیم به بازار روانه میگردد. وزن بالای مـرغ در هنگام کشتار، باعث بالارفتن ضریب تبدیل دان به گوشتمرغ و در نتیجـهی آن نیـاز بـه مصـرف بیشتر دان و هزینهی بیشترتولید میشود. ۳- پایین بودن ضریب تبدیل دان: بررسی ضریب تبدیل دان به گوشتمرغ در کشورهای عمده تولیدکننده و ایران نشان میدهد که در سال ۱۹۹۷ متوسط ضریب تبدیل (وزن دان مصرفی به وزن مرغ زنده) حدود ۲/۲ کیلوگرم بوده است. در بین کشورهای عمـده تولیدکننـده کمتـرین ضـریب تبدیل با ۱/۸۵ به اتحادیه اروپا اختصاص دارد و بالاترین آن مربوط به روسیه است (۳/۳). بالا بودن ضریب تبدیل در این کشـور بـدلیل شـرایط نامناسـب آب و هـوایی و سـرمای زودرس، فـن آوری نامطلوب و وارداتی بودن بخشی از نهادههای تولید میباشد. همانطوریکه از جدول(۳) برمیآیـد ضریب تبدیل دانمرغ به گوشتمرغ در ایران از کشورهای عمده تولیدکننده بالاتراست و حتی از متوسط جهانی نیز بیشتر میباشد. با تغییر این ضریب ضمن کاهش هزینههای تولید قیمت تمام شده محصول نیز به مراتب کـاهش خواهـد یافـت و حتـی کشـور در موقعیـت مناسـبی بـرای صـادرات محصول قرار میگیرد. براساس اهداف برنامه چهارم توسعه ضریب تبدیل دان به مرغ زنده بایـد از ۲/۲۷ در سال ۱۳۸۴ به ۱/۸۲ در سال ۱۳۸۸ کاهش یابد. با این کاهش ضریب تبدیل، ایران به لحاظ کاهش هزینههای تولید و افزایش رقابتپذیری در سطح کشورهای عضـو اتحادیـه اروپـا و برزیـل قرار خواهد گرفت. ۴- عدم خودکفایی در تولید دان: هزینه دان در تولید گوشتمرغ و تخممرغ نقش اساسی ایفـا میکند، به طوری که حدود ۶۰ درصد هزینههای تولید این محصولات را دانمرغ تشکیل میدهد. بنابراین کشورهایی که در تولیـد دانمـرغ دارای مزیـت هسـتند صـنعت طیـور نیـز در آنهـا توسـعه چشمگیری یافته است. برای نمونه کشورهای آمریکا، چـین و بـویژه برزیـل کـه از تولیدکننـدگان عمده دانمرغ هستند و دسترسی ارزان و آسـان آنهـا بـه دانمـرغ وجـود دارد جـزء تولیدکننـدگان عمده محصولات طیور در جهان به شمار میروند و از این مزیت در افزایش تولید نهایـت اسـتفاده . آمریکا و برزیل اکنون بزرگترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان سویا و محصـولات ۱ را کردهاند آن در جهان میباشند و آرژانتین بعد از آنها قـرار دارد. ایـن امـربـه تمرکـز صـنعت طیـور در ایـن کشورها کمک کرده است.   ۵   جمعبندی و پیشنهادات این مقاله به اجمال وضعیت صنعت مرغداری (گوشتمرغ و تخممرغ) در جهانو جایگاه تولید ایران در آن، وضعیت قیمت داخلی در مقایسه با قیمتهای جهانی، وضعیت هزینه تولیـد و مقایسـه با کشورهای عمده تولیدکننده و بالاخره ساختار بازار ایران پرداخته است. نتایج حاصـل از تحقیـق نشان میدهد که:

    • ایران در سال ۲۰۰۳، در بین کشورهای عمده تولید با ۱/۵ درصد تولید جهانی(۷۶/۳میلیون تن) در جایگاه ۱۸ قرار دارد و سه کشور آمریکا، چین و برزیـل بـه ترتیـب بـا ۱۸/۲ ،۲۳/۹ و ۱۰/۴ درصد کل تولید حایز رتبه اول تا سوم تولید هستند. در سال ۲۰۰۳ ، ایران با تولید یک درصـد تولیـد جهـانی تخـم مـرغ (۶۱/۳ میلیـون تـن) در رده هفـدهم قـرار داشـت.کشـورهای عمـده تولیدکننده چین، آمریکا و ژاپن به ترتیب با ۸/۴ ،۲۶/۴ و ۴/۱ میلیون تن دارای بیشترین میـزان تولید تخممرغ هستند. ٢- قیمت جهانی واردات گوشتمرغ طی دوره ۱۳۶۹-۸۲ بـا رونـد نزولـی از ۱/۸ بـه ۱/۵ دلار بـه ازای هر کیلوگرم کاهش یافته است، اما قیمت داخلی آن در ایران از رشد سالانه ۲۴/۸ درصـد برخوردار بوده و از ۶۸۵ ریال در سال ۱۳۶۹ به ۱۶۰۵۴ ریال در سال ۱۳۸۳ افزایش یافته اسـت. مقایسه قیمتهای داخلی و خارجی (براساس نرخ ارز آزاد) نشان مـیدهـد کـه تـا سـال ۱۳۷۸ قیمت داخلی همواره کمتر از قیمت جهـانی بـوده اسـت و از ایـن سـال بـه بعـد قیمـت داخلـی همواره بیشتر از قیمتجهانی بوده است. همچنین، قیمت داخلی تخممرغ با رشـد ۱۹/۸ درصـد از ۵۱۰ ریال در سال ۱۳۷۹ به ۷۷۴۳ ریال به ازای هر کیلو گرم در سال ۱۳۸۴ رسیده است. این در حالی است که قیمت جهانی از ثبات نسبی برخوردار بوده و از ۱/۲۷ به ۱/۳ دلار به ازای هر کیلوگرم رسیده است. مقایسه قیمتهای داخلیو خارجی نشـان داد کـه در طـول دوره قیمـت داخلی کمتر از قیمت خارجی بودهو حکایت از عدم حمایت دولت از تولیدکنندهو حمایت از مصرفکننده دارد. ٣- بررسی قیمتهای ماهانه خردهفروشـی گوشـتمـرغ در دوره ۱۳۸۰-۸۴ بیـانگر آن اسـت کـه بیشترین رشد قیمت در ماههای آغازین سال (سه ماه بهار) مشاهده میشـود. پـس از آن در سـه ماهه تابستان روند افزایش رشد قیمتها کاهنده است. در سه ماهه پـاییز دوبـاره سـیر صـعودی رشد قیمتها آغاز و از پایان پاییز دوباره شاهد روند کاهش رشد قیمتها بوده و در سـه ماهـه زمستان قیمتهای خردهفروشی دارای کمترین رشد است. ۴- نتایج حاصل از نسبتهای تمرکز تخممـرغ بیـانگر آن اسـت کـه نسـبت تمرکـز ۸ ،۴ ،۱ و ۱۶ بنگاهی در سال ۱۳۷۵ در صنعت تخممرغ به ترتیب ۱۴/۸ ،۹/۱ ،۳/۲۵ و ۲۲/۵ درصد میباشـد. با توجه به تقسیمبندی بازارها بر اساس نسبت تمرکز نوع بازار تولید تخممرغ به رقابتی گرایش داشته باشد. نسبت تمرکز ۸ ،۴ ،۱ و ۱۶ بنگاهی تخممرغ در سال ۱۳۸۴ به ترتیـب ۶/۵۸ ،۱/۹۴، ۱۰/۸۶۸ و ۱۷/۰۵ درصد میباشد. براساس نسبت تمرکـز، نـوع بـازار تولیـد تخـم مـرغ رقـابتی میباشد. مقایسه نسبتهای تمرکز در دو سال مورد بررسی نشان میدهد کـه از نسـبت تمرکـز در بازار تخممرغ کاسته شده است، بویژه نسبتتمرکـز یـک بنگـاهی از ۳/۲ بـه ۱/۹۴ کـاهش یافته است. ۵- نتایج شاخص هرفیندال تخممرغ بیانگر آن است که در سال ۱۳۷۵ این شاخص حـدود ۰/۰۰۵ بوده است. بنابراین ساختار بازار به سمت رقابتی گرایش دارد. شاخص هرفیندال در سال ۱۳۸۴ برابر ۰/۰۰۳ واحد است و این امر نشـان مـیدهـد کـه سـاختار بـازار در مقایسـه بـا سـال ۱۳۷۵ رقابتیترنیز شده است. ۶- محاسبه شاخص لرنر در بازار داخلی گوشتمرغ و تخممرغ در مقایسه با بازار صادراتی آن دو در دوره ۱۳۷۹-۸۳ نشان میدهـد کـه ایـن شـاخص از ۰/۰۶ و ۰/۱۳ بـه ۰/۴۳ و ۰/۳۷ افـزایش یافته و بیانگر افزایش درجه رقابت در بازار صادراتی گوشـتمـرغ و تخـممـرغ اسـت. مقایسـه شاخص لرنر گوشتمرغ و تخممرغ نشان میدهد که سـاختار بـازار صـادراتی گوشـت مـرغ و تخممرغ رقابتی تر از بازار داخلی آن دو است. بررسی قیمتداخلی گوشتمرغ و تخممـرغ در مقایسه با قیمت صادراتی آن بیانگر این واقعیت است که روند قیمت داخلی افزایشی بوده، امـا قیمت صادراتی در بیشتر سالها روند کاهشی دارد. ٧- به سبب رقابتیبودن ساختار بازار گوشتمرغ و تخممرغ، نوسان قیمت کمتـر متـاثر از سـاختار بازار آنها است. با توجه به نتایج فوق، پیشنهادات زیر جهت بهبود تنظیم بازار این دو محصول ارائه میشود: ١- از آنجا که میزان گوشتمرغ استحصال شده از دانمرغ در ایران در مقایسه با کشورهای عمده تولیدکنندهو حتی متوسط جهانی پایینتر است. ایـن امـر یکـی از دلایـل افـزایش هزینـه تولیـد است، دولت باید راهکارهایی برای بهبود آن اجرا کنـد. یکـی از ایـن راهکارهـا کـاهش طـول دوره پـرورش مـرغ اسـت. متوسـط جهـانی دوره پـرورش حـداکثر ۴۵ روز (وزن لاشـه ۱/۳۸ کیلوگرم) است، در حالیکـه طـول دوره پـرورش در ایـران بـیش از ۷۰ روز ( وزن لاشـه ۱/۸ کیلوگرم) میباشد. ٢- از آنجا که ساختار بازار گوشتمرغ و تخممرغ رقابتی است و این شرط لازم برای تـامین ایـن محصولات توسط تولیدکنندگان است. اما علاوه بر رقابتی بودن سـاختار بـازار، نحـوه تولیـد و زنجیره تامین و عرضه مستمرتولید بسیار حایزاهمیت اسـت. از ایـن رو امـروزه سیسـتم تولیـد یکپارچه گوشتمرغ در دنیا ایجاد شده است که شرط کافی برای عرضه دائم این محصـولات است. در این سیستم تولیدی تمـامی اجـزای تولیـد گوشـت مـرغ از قبیـل مزرعـه تولیدکننـده، جوجه یکروزه، واحد جوجهکشی، کارخانه تهیه خوراک، مرغداری گوشتی، سیسـتم حمـلو نقل، کشتارگاه و شیوههای عرضه گوشتمرغ تحت نظارت و مدیریت واحد میباشد. ٣- با توجه به ضریب همبستگی بالای قیمت دان مرغو جوجه یک روزه بـا قیمـت گوشـتمـرغو تخممرغ، مجموعه تدابیر و اقدامات مناسب برای تامین به موقع ایـن نهـادههـا در فراینـد تولیـد محصول بسیار مهم است. ۴- میزان ضایعات تخممرغ و گوشتمرغ در ایران بـالاتر از متوسـط جهـانی و کشـورهای عمـده تولیدکننده است و لذا مجموعه اقدامات مناسب برای کاهش ضایعات، در تنظیم بـازار داخلـی میتواند کارساز باشد. ۵- هم اینک که فراز و فرودهای قیمت طـی مـاههـا و فصـول سـال مشـخص اسـت، دولـت بـرای جلوگیری از افزایش قیمتها میتواند برنامهریزی منسجمی ارائه دهد. ۶- ذخیرهاحتیاطی، سیاست مطمئنیبرای استمرار عرضهو جلوگیری از نوسان قیمت در بازار است. ٧- ظرفیتسازیهای انجام شده در زمینه گوشتمرغ و بویژه در زمینه تخممرغ مؤید آن است که ایران جایگاه مناسبی در زمینه صادرات تخـممـرغ دارد و بایـد بـا نگـاه بـه بـازار داخلـی زمینـه صادرات این محصول فراهم شود. در صورتی که مازاد تولید و در نتیجه مازاد عرضـه در بـازار داخلی وجود داشته باشد، با نگاه به تقاضای داخلی، نسبت به صدور تولید مازاد بر نیـاز داخلـی به بازارهای هدف اقدام نماید. ٨- وجود تعرفه مناسب در سیاست تجاری نهادههای تولید ابزار مناسبی بـرای حمایـت از تولیـد و مصرف داخلی است. از آن که قیمت این محصولات به شدت متـاثراز قیمـت دانمـرغ اسـت، تغییرات غیرمنطقی تعرفه عوامل و نهادههای وارداتی تولید، میتواند به نوسانات قیمـت داخلـی گوشتمرغ و تخم مرغ منجر شود.
      مجله دانش و توسعه (علمی - پژوهشی) سال هفدهم، شماره ۳۰، بهار ۱۳۸۹ ارزیابی انحصار، رقابت و تمرکز در بازار گوشتمرغ و ۱ تخممرغ در ایران *۲ میرعبدا... حسینی زورار پرمه اعضای هیئت علمی موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی

به باشگاه مشتریان ماشین طیور بپیوندید

تماس با ما

A

شهرک صنعتی پرند، میدان فن آوری، خیابان فن آوری جنوبی، کوچه لاله، قطعه D9

 

(+۹۸)۲۱ ۵۶۴۱۸۳۹۶

 
 

(+۹۸)۲۱ ۵۶۴۱۸۳۹۸

 
 

(+۹۸)۲۱ ۵۶۴۱۸۳۹۹

 
 

(+۹۸)۲۱ ۵۶۴۱۸۳۹۷

 
 

(+۹۸)۲۱ ۵۶۴۱۹۵۵۲

 
 

(+۹۸)۹۲۱ ۲۹۴۳۸۷۴